Jeszcze do 4 stycznia 2019 r. można typować osoby i instytucje szczególnie zasłużone dla gminy Łapsze Niżne.
Więcej szczegółów na dołączonym plakacie.
Autor: admin
-
Kraina zaniedbana – czyli Goszcz dla Niepodległej
Mocny spiski akcent zagościł w I Liceum Ogólnokształcącym im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu. A wszystko za sprawą projektu Goszcz dla Niepodległej i obecnych na nim budzicieli.
Na przełomie listopada i grudnia uczniowie i nauczyciele I Liceum Ogólnokształcącego im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu zrealizowali ambitny projekt. W znacznej części dotyczył on też Spisza i Orawy. Pomysłodawczynią projektu o nazwie Goszcz dla Niepodległej była mieszkająca w Krempachach nauczycielka historii Zofia Łukasz. A wszystko zasadzało się na chęci zebrania pamiątek, zdjęć i innych dokumentów z okresu około odzyskania przez Polskę niepodległości ze szczególnym uwzględnieniem prężnie działającego w Nowym Targu C.K. Gimnazjum (tym wtedy było obecne liceum). W pracę nad projektem czynnie zaangażowały się też dyr. Maria Kopeć oraz Aneta Borkowska i Katarzyna Sikora – nauczycielki historii.
Tornister i karabin
W ramach projektu zorganizowano m.in. usytuowaną w auli szkoły wystawę pt. Gimnazjum nowotarskie i okolice w czasie Wojny Wszechświatowej i kilka innych wydarzeń. I tak można było dowiedzieć się, że podczas I wojny światowej w budynku szkoły urządzono szpital Czerwonego Krzyża, choć nauka toczyła się dalej. I o tym, że uczniowie, choć jeszcze bardzo młodzi aktywnie angażowali się w walki na froncie. Wymownym świadkiem tych tragicznych wydarzeń były oryginalne nekrologi nowotarskich maturzystów znalezione w archiwach szkoły. Wojna nie ominęła też nauczycieli i profesorów nowotarskiej szkoły. – Realizując projekt Goszcz dla Niepodległej chcieliśmy docenić ofiarę i wysiłek tych, którzy walczyli o niepodległość, a jednocześnie byli związani ze społecznością naszej szkoły -wyjaśniała cele projektu Zofia Łukasz.
Akcja budzicielska
Wśród przyniesionych fotografii i innych, zaprezentowanych w auli Liceum im. Goszczyńskiego dokumentów znalazło się też wiele akcentów spiskich, m.in. stare zdjęcia szkoły podstawowej w Krempachach z jej kierownikiem i nauczycielem Józefem Papieżem, który zasłynął z dbałości o poczucie polskości swoich wychowanków i z powodzeniem prowadził w Krempachach zespół regionalny. Nie zabrakło również artefaktów dotyczących innego wielkiego, a przy tym prawie nieznanego w Krempachach Wojciecha Lorencowicza (również absolwenta C.K. Gimnazjum). Pamiątki po nim przekazała jego wnuczka Grażyna Branny.
Wśród pobudek działania Jana Plucińskiego, ks. Ferdynanda Machaya, Wojciecha Halczyna i innych bojowników o polskość Spisza i Orawy prowadzący w dniu otwarcia wystawy prelekcję pt. Budziciele – rola gimnazjum nowotarskiego w kształtowaniu świadomości i tożsamości Spiszaków prezes Związku Polskiego Spisza Jan Budz wymienił m.in.: potępianą przez nich madziaryzację i slowakizację. I to, że górale polscy, pomimo że nie mieli polskiej szkoły, administracji, inteligencji, czy duchowieństwa, to zachowali swoją odmienność wyrażaną poprzez przywiązanie do języka domowego, tj. gwary, która należy do gwar małopolskich z regułami języka polskiego.
Projektowi Goszcz dla Niepodległej towarzyszyły też inne wydarzenia, takie jak: konkurs fotograficzny pt. Odkrywamy nieznaną Niepodległą, Apel Poległych upamiętniających tych ze szkolnej społeczności, którzy polegli w walce o niepodległość, posadzenie lipy w 100. rocznicę odzyskania niepodległości, rekonstrukcja wydarzeń z lat 1914-1918 będących udziałem Gimnazjum Nowotarskiego i inne. Wystawę pt. Gimnazjum nowotarskie i okolice w czasie Wojny Wszechświatowej można oglądać od 29 listopada do 13 grudnia.
Zdjęcia: (prócz tych z otwarcia wystawy) Krystyna Waniczek
[ngg src=”galleries” display=”basic_thumbnail” override_thumbnail_settings=”1″ thumbnail_width=”120″ number_of_columns=”4″]
-
Konkurs Wiedzy o Spiszu
20 listopada 2018r. w Łapszach Wyżnych odbył się kolejny, XXIV już Konkurs wWedzy o Spiszu dla uczniów szkół podstawowych i XVIII Konkurs Wiedzy o Spiszu i Podhalu z gimnazjów.
Na konkurs stawili się uczniowie z 10 spiskich szkół: Czarnej Góry, Dursztyna, Frydmana, Kacwina, Łapszanki, Łapsz Niżnych i Wyżnych, Niedzicy, Nowej Białej i Trybsza. W sprawdzianie wiedzy o Spiszu I miejsce zajęła drużyna szkolna z Dursztyna, II msc,- Czarna Góra, III msc.- Niedzica. Indywidualnie laureatką konkursu została Marcelina Górnik z Czarnej Góry, na II miejscu uplasowała się Anna Sowa z Dursztyna, III miejsce uzyskał Bartłomiej Budz z Trybsza, wyróżnienie uzyskał Jakub Szpernoga z Kacwina.
W części recytatorskiej konkursu wzięli udział przedstawiciele szkół (po 1 z danej szkoły). W kategorii poezja I miejsce zajął Karol Knurowski z Dursztyna, zaś III Michał Matoniak z Trybsza, II miejsca nie przyznano, wyróżnienie otrzymała Kinga Pczelar z Niedzicy. W kategorii gawęda przyznano: I miejsce Krzysztofowi Stanek z Łapsz Niżnych, II – Tomaszowi Sołtys z Łapszanki, zaś III – Elizie Dudas z Frydmana i Magdalenie Sołtys z Łapsz Wyżnych.
W konkursie wiedzy dla gimnazjalistów I miejsce uzyskały Łapsze Niżne, II miejsce przypadło Frydmanowi. Indywidualnie wygrała Urszula Kawa z Frydmana, która w konkursie uczestniczyła już po raz 4. Wcześniej jako uczeń szkoły podstawowej, później gimnazjum. Warto w tym miejscu dodać, że z uwagi na wygaszanie gimnazjów tegoroczna edycja Konkursu wiedzy o Spiszu i Podhalu była ostatnią. Formuła konkursu wróci do tej z 1998r. gdy nie było jeszcze gimnazjów. Ciekawostką jest, ze 1 edycja Konkursu wiedzy o Spiszu odbyła się właśnie w Łapszach Wyżnych, 31lat temu. Organizatorem Konkursu od początku jest Oddział nowotarski PTTK, od 1991r. współorganizatorem jest Związek Polskiego Spisza. Organizatorzy starają się, aby co roku konkurs odbywał się w innej miejscowości Spisza, często bywało, ze u laureata poprzednio rocznej edycji konkursu.
Współorganizatorem, a właściwie gospodarzem konkursu jest szkoła, w której odbywa się konkurs. Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymują nagrody, symboliczne za udział, bogatsze (słodycze, książki, pamiątki itp.) za zajmowane miejsca. Tradycyjnie dla uczestników konkursu i opiekunów czekał posiłek, który w Łapszach Wyżnych przygotowały panie z rady Rodziców. Uczestnicy konkursu, w oczekiwaniu na wyniki konkursu, mogli zwiedzić miejscowy kościół pw. Piotra i Pawła, gdzie roli przewodnika podjął się ks. proboszcz.
Zdjęcia i tekst: Julian Kowalczyk
[ngg src=”galleries” ids=”3″ display=”basic_thumbnail”]
-
Operacja pn. „Żywioły – jedność działania w różnorodności obszaru LGD
„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”.
Operacja pn. „Żywioły – jedność działania w różnorodności obszaru LGD” mająca na celu zorganizowanie akcji promocyjnej poprzez stworzenie filmu i spotów reklamowych, bilbordu sponsorskiego, aplikacji VR (360 stopni), uruchomienie promocji regionalnej w internecie, opracowanie i wydanie przewodnika po regionie i zorganizowanie konferencji popularno naukowej promującej region w celu zaprezentowania walorów regionu potencjalnym turystom z obszaru całej Polski oraz dla mieszkańców w celu pobudzenia ich kreatywności w zakresie rozwijania usług w branży turystycznej współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 19. „Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER”
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Przewidywane wyniki operacji: promocja obszaru objętego LGD „Spisz-Podhale” poprzez prezentację walorów regionu oraz pobudzenie mieszkańców do rozwoju usług turystycznych
-
Kanalizacja na Spiszu z unijnym dofinansowaniem
Gmina Nowy Targ otrzymała dotację na budowę oczyszczalni ścieków w Krempachach oraz sieci kanalizacji sanitarnej w Nowej Białej i Krempachach. Wartość inwestycji opiewa na blisko 14 mln zł.
Jak poinformował wójt Jan Smarduch, dotacja w wysokości 4 mln 687 346,37 zł została przyznana w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego i pozwoli na realizację pierwszego etapu kanalizacji na Spiszu w miejscowościach: Krempachy i Nowa Biała. Budowa, która pochłonie dokładnie 13 mln 916 451,85 zł ruszy w przyszłym roku.
Gmina posiada również gotową dokumentację projektową i przygotowuje się do złożenia kolejnego wniosku na dofinansowanie II etapu budowy kanalizacji na Spiszu, który pozwoli na skanalizowanie pozostałych fragmentów miejscowości: Krempachy i Nowa Biała.
o./ Goral.info.pl
-
Promocja książki Od Zjazdu w Wyszehradzie do Grupy Wyszehradzkiej – Piyknie Pytome
Muzeum Podhalańskie im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Nowym Targu Miejski Ośrodek Kultury w Nowym Targu i Burmistrz Miasta Nowego Targu, serdecznie zapraszają na promocję książki pt. Od Zjazdu w Wyszehradzie do Grupy Wyszehradzkiej Kilkaset lat współpracy środkowoeuropejskiej pod redakcją naukową Roberta Kowalskiego
Spotkanie z redaktorem oraz autorami odbędzie 21 września 2017 r. (czwartek) o godz. 17.30 w Muzeum Podhalańskim im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu
Publikacja wydana przy wsparciu finansowym:
Burmistrza Miasta Nowego Targu
Wójta Gminy Jabłonka
Polskiego Towarzystwa HistorycznegoPartner wydania:
Narodowe Archiwum Cyfrowe* * *
Prezentowana książka jest kolejną, 23-cia publikacją naukową wydaną nakładem nowotarskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego. Monografia zatytułowana „Od Zjazdu w Wyszehradzie do Grupy Wyszehradzkiej. Kilkaset lat współpracy środkowoeuropejskiej”, została przygotowana pod redakcją Roberta Kowalskiego, historyka i kierownika Muzeum Podhalańskiego im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu. Jest ona plonem ubiegłorocznej międzynarodowej konferencji naukowej jaka odbyła się w nowotarskim ratuszu pod honorowym patronatem Konsula Generalnego Węgier i Słowacji.
Na blisko 500-set stronach opublikowano 26 bogato ilustrowanych artykułów polskich, słowackich, ukraińskich i węgierskich badaczek i badaczy. Książkę recenzowali cenieni w środowisku naukowym specjaliści z Polski i Słowacji: dr hab. Krzysztof Żarna prof. UR (Uniwersytet Rzeszowski) oraz PhDr. Róbert Arpáš, PhD. (Katedra histórie FF UKF v Nitre). W jednej z recenzji czytamy: „Przedłożone do recenzji opracowanie pod redakcją Roberta Kowalskiego jest niezwykle wartościową pozycją dla badaczy dziejów Europy Środkowej i to zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym. Na tę obszerną książkę składają się teksty 26 autorów reprezentujących różne dyscypliny naukowe, charakter interdyscyplinarny jest niewątpliwym jej walorem. Może ona zainteresować archeologów, historyków i politologów. Publikacja opisuje nie tylko wydarzenia polityczne, ale również zmiany zachodzące w obszarze sztuki, religii, kultury i kwestiach społecznych. Dzięki tej książce Czytelnik może zrozumieć przemiany zachodzące w Europie Środkowej na przestrzeni wieków. Może to być szczególnie istotne w kontekście dyskusji nad kształtem polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejszy tom może stać się przyczynkiem do analizy determinantów współpracy bilateralnej i multilateralnej państw Europy Środkowej: Polski, Czech, Słowacji i Węgier. Recenzowana książka ma istotne walory naukowe i w pełni zasługuje na wydanie, będąc tekstem potrzebnym, który musi się spotkać z dużym zainteresowaniem potencjalnych odbiorców. Dodatkowym walorem recenzowanej książki jest fakt, że autorzy tekstów reprezentują nie tylko polskie ośrodki naukowe, ale również występują pod zagraniczną afiliacją, co niewątpliwie wpływa na jej wartość.’
SPIS TREŚCI
Wstęp
CZĘŚĆ I – OD WIEKÓW ŚREDNICH DO XVII W.
·Paweł Kocańda, Geneza powstania pierwszych zamków na pograniczu polsko-węgierskim (w rejonie doliny Dunajca) w świetle aktualnych badań archeologicznych i historycznych
·Miloš Marek, Poľskí hostia v mestách na Slovensku v stredoveku
·Marek Wasilewicz, Kamień milowy w kreowaniu koligacji polsko-węgierskich. Pokłosie polityki Kazimierza Wielkiego
·Agnieszka Mrozińska, O przyjaźni polsko-węgierskiej domu Jagiellońskiego (w oparciu o polskie kroniki)
·Tibor Dohnanec, Účasť Jána III. Sobieskeho v oslobodzovacej vojne proti osmanskej ríši
·Monika Bizoňová, Spišský záloh a stav katolicizmu v Provincii XIII spišských miest v 17. a 18. storočíCZĘŚĆ II – OKRES OD XVIII WIEKU DO 1914 ROKU
·Bronisław Chowaniec-Lejczyk, Pierwszy rozbiór Polski w relacji profesora Sebastiana Kustrzyckiego z gimnazjum pijarskiego w Podolińcu
·Maria Kazimiera Staniszewska, Submissa Replica ad Puncta… Pawła Tiszty oraz wstępne uwagi o jej znaczeniu dla badań nad religijnością i dziedzictwem artystycznym osiemnastowiecznego Spisza
·Vladimír Olejník, Historiografia v službách politiky – účasť Jána Bárdossyho v Uhorsko-poľskej hraničnej komisii v 90. rokoch 18. storočia
·Tamás Barta, Węgierskie plany Konfederacji Naddunajskiej w XIX i XX wieku
·Peter Žarnovský, Hrad Ľubovňa vo víre uhorsko-poľských dejínCZĘŚĆ III – DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE
·Łukasz Wiater, Stosunki Polski z południowymi sąsiadami w publicystyce ks. Ferdynanda Machaya okresu międzywojennego
·Robert Kowalski, Relacje polsko-słowackie w świetle korespondencji dr. Františka Hrušovskiego i prof. Władysława Semkowicza z lat 1923–1938
·Martin Garek, Česko-slovensko-poľské snahy o federáciu v rokoch 1938–1945CZĘŚĆ IV – ZA ŻELAZNĄ KURTYNĄ 1945–1989
·Juraj Jankech, ČSR a Poľsko – turbulentné susedstvo na pozadí problematiky židovských preživších v období migračne náročných povojnových rokov 1945–1948
·Aleksandra Sylburska, Udział polskiej delegacji w pracach nad Traktatem Pokojowym z Węgrami na konferencji pokojowej w Paryżu w 1946 r.
·Oksana Goncharuk, Działalność stowarzyszeń katolickich w Polsce, Czechosłowacji i na Węgrzech w okresie stalinizacji (1948–1956)
·Paweł Michniak, Polsko-czechosłowacki układ o przyjaźni i współpracy z dnia 10 III 1947 r.
·Marek Barton, Władze Polski i Polacy wobec Praskiej Wiosny. Wybrane zagadnienia
·Kinga Alicja Kowalik, Marcin Kluzik, Wspólne inicjatywy działaczy opozycji antykomunistycznej z Polski, Czechosłowacji i Węgier zalążkiem przyszłej sformalizowanej współpracy w ramach Grupy WyszehradzkiejCZĘŚĆ V – W NOWEJ RZECZYWISTOŚCI
·Maria Janus, Kontakty teatralne Polski, Czech i Słowacji. Teatr lalek
·Anna Krzemińska, Wyszehradzka Grupa Archiwów V4 – powstanie i działalność
·Paulina Anna Mielnik, Współpraca miast partnerskich: Połańca i Starej Lubowni
·Luciána Hoptová, Ivo Hopta, Zahraničná politika ČSFR v rokoch 1990–1992
·Anna Pachowicz, Razem czy osobno? O początkach współpracy polsko-czesko-słowacko-węgierskiej w ramach Grupy Wyszehradzkiej (1990–2004)
·Łukasz Lewkowicz, Grupa Wyszehradzka w latach 1991–2016. Próba bilansu z perspektywy politologicznejKRONIKA
·Robert Kowalski, Wystawa, wykłady i dyskusje – Międzynarodowa Konferencja Naukowa pt. „Od Zjazdu w Wyszehradzie do Grupy Wyszehradzkiej” w Nowym TarguNoty o autorach
Wykaz skrótów
Wykaz skrótów do ilustracji
Wybrane źródła i literatura -
Europejskie Dni Dziedzictwa po raz pierwszy w Nowym Targu
Muzeum Podhalańskie im Czesława Pajerskiego w Nowym Targu serdecznie zaprasza na cykl wydarzeń kulturalnych organizowanych w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, które po raz pierwszy zorganizowane zostaną w stolicy Podhala.
Europejskie Dni Dziedzictwa to idea mająca na celu upowszechnianie wiedzy na temat dziedzictwa kulturowego, historii i kultury. Jest to wspaniała inicjatywa, która we wrześniu łączy wszystkie kraje Kontynentu Europejskiego pod jednym szyldem, w jednym celu. EDD to swoisty manifest wskazujący szerokiemu audytorium właściwe miejsce jakie zajmuje i powinno zajmować dziedzictwo, jego znaczenie i rolę w kształtowaniu naszej tożsamości i przestrzeni. To także ciekawa oferta spędzania czasu wolnego, która prowokuje do refleksji, zgłębienia wiedzy, a także stawia pytania o potrzebę ochrony dziedzictwa dla przyszłych pokoleń. Podczas tej jubileuszowej edycji święta zabytków w województwie małopolskim odbędzie się ponad 230 wydarzeń w 48 miejscowościach. Wstęp na wszystkie wydarzenia EDD jest bezpłatny.
Nowotarskie Muzeum Podhalańskie oraz Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa włączają się w tym roku w tą inicjatywę organizując 16 września Europejskie Dni Dziedzictwa w Nowym Targu. Tegoroczna edycja przebiega pod hasłem „Krajobraz Dziedzictwa – Dziedzictwo Krajobrazu”. W Sali reprezentacyjnej ratusza będzie można m.in. wysłuchać interesujących prelekcji dotyczących historii urbanistyki czy bieżących problemów konserwatorskich Nowego Targu i Podhala, zwiedzić wystawy stałe i czasowe oraz wziąć udział w otwarciu wystawy studentów wydziału Architektury PPWSZ w Nowym Targu. Wstęp na wykłady i wystawy jest w tym dniu bezpłatny. Serdecznie zapraszamy!
Poniżej szczegółowy program EDD W Nowym Targu:
Od godziny 9.00 do 19.00 – Zwiedzanie wystaw stałych i czasowych w Muzeum Podhalańskim im. Cz. Pajerskiego:
· „Nowy Targ na przełomie XIX i XX wieku – miasto, którego już nie ma” (nowotarskie rzemiosło cechowe, wnętrze Drukarni Podhalańskiej)
· „Myśliwi i kłusownicy – dwa oblicza człowieka”O godz. 16.00 wykład pt. „Urbanistyka Nowego Targu i średniowieczne osadnictwo Podhala” – dr hab. Bogusław Krasnowolski, prof. UP JPII
Ok. godz. 17.15 wykład pt. „Wybrane zagadnienia kształtowania kulturowego ładu przestrzennego na terenie Podhala”, mgr Paweł Dziuban, kierownik Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Nowym Targu
O godz. 18.30 odbędzie się wernisaż wystawy plenerowej, przed budynkiem ratusza pt. „ Architektura w krajobrazie Podhala – projekty studentów kierunku Architektura w Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Targu”
Serdecznie zapraszamy !
-
10-Lecie Zespołu Regionalnego Honaj z Dursztyna
– Nie przecinaj korzeni łączących cię z rodną ziemią, choćbyś na krańcach świata się znalazł – tę i wiele innych rad usłyszały dzieci i młodzież tańczące w zespole Honaj.
Obchody jubileuszu 10-lecia istnienia Honaja rozpoczęły się w niedzielę 3 września od uroczystej Mszy św. dziękczynnej odprawionej w intencji zespołu przez o. proboszcza Józefa Kiełbasę OFM. Po niej tancerze, mieszkańcy Dursztyna i wszyscy zaproszeni goście udali się na drugą część świętowania do remizy.
Działający przy Gminnym Ośrodku Kultury w Łopusznej zespół powstał w 2007 r. Stało się to staraniem sołtys wsi Stanisławy Sołtys oraz działaczy Związku Polskiego Spisza. Pierwszą instruktorką i choreografką zespołu była Ewa Bartoszek (od Pitka), a drugą Maria Wnęk – założycielka Zielonego Jawora z Krempach. Od założenia do chwili obecnej funkcję kierowniczki zespołu pełni Stanisława Sołtys. A od 2010 r. choreografką i instruktorką jest jej córka Ilona Babiak.
Na jubileusz 10-lecia pracy artystycznej Honaja zjechali do Dursztyna znakomici goście. Stawili się: senator RP Jan Hamerski, radny Sejmiku Województwa Małopolskiego Stanisław Barnaś, poseł na Sejm RP Anna Paluch, wicestarosta nowotarski Stanisław Tylka, dyrektorka Gminnego Ośrodka Kultury w Łopusznej Józefa Kuchta, wiceprezes Związku Polskiego Spisza Julian Kowalczyk, choreografka, instruktorka i działaczka ZPS Elżbieta Łukuś, sołtys wsi Nowa Biała Krystyna Węglarz, pochodzący z Dursztyna o. Kamil Łętowski OFM, radny gminy Nowy Targ Krzysztof Waniczek i inni.
Obszerna relacja z jubileuszu Honaja w czwartkowym, papierowym wydaniu Tygodnika Podhalańskiego oraz w materiale Mariana Pallutha w TV Podhale.
OBSZERNIEJSZA GALERIA ZDJĘĆ <TUTAJ>
o./foto./ Krystyna Waniczek – www.dursztyn-spisz.pl
