To już w dzisiaj — w nocy z soboty 25 marca na niedzielę 26 marca 2017 r. — nastąpi przejście z czasu zimowego (astronomicznego) na letni. Wskazania zegarów przesunięte zostaną z godziny 2:00 na 3:00 w nocy z soboty na niedzielę.
Autor: admin
-
Podsumowanie XXVI Śpiskich Zwyków
Jak wyglądałaby dzisiaj kultura i folklor Spisza, gdyby 27 lat temu nie powstała potrzeba pięlęgnowania naszej tożsamości, która przyjeła formę corocznego przeglądu, zmieniajac swoją nazwę na dzisiejsze „Spiskie Zwyki”?
Czy mielibyśmy tak liczne, młode pokolenie dzieci i młodzieży, które z dumą potrafiłoby śpiewać, opowiadać gawędy, grać na instumentach i przedstawiać spiskie zwyczaje?
„Spiskie Zwyki” to dużo więcej niż konkurs, gdzie młode pokolenie czuje dumę z bycia Spiszakami. To miejsce, gdzie folklor nadaje tożsamość, swoiste DNA i sprawia że wszystkie pokolenia uczestników, bez względu na to z której wioski pochodzą, stają się jedną wielką rodziną.
4 lutego 2017r. dwudniową imprezę kulturalną świętującą kulturę Spisza – „Spiskie Zwyki”, rozpoczeli: Pani Krystyna Milaniak – Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Pan Jakub Jamróz – Wójt Gminy Łapsze Niżne. Na ten jeden dzień w roku, mury zamku Dunajec doświadczyły uczty folkloru Spisza, dzięki gościnności Pani Ewy Mazur – Dyrektor Zamku Dunajec w Niedzicy.
Członek jury, Pani Michalina Wojtas, tak podsumowała pierwszy dzień konkursu:
„Konkurs oceniam bardzo wysoko. Przez długi czas Spisz był bardzo mało znany. Dzięki „Spiskim Zwykom”, ludzie przypominają sobie dawne śpiewy i to jest bardzo ważny walor tego spotkania.
Trzymają się tradycyjnych pieśni, może w zależności od regionu Spisza troszkę inaczej śpiewają. Jak to się mówi „co wieś to inna pieśń”. Bardzo się cieszę, że tak dużo dzieci uczestniczy w tym konkursie, bo „czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci”.
Ogromny sukces tego konkursu, to zasługa insturktorów, rodziców i dyrektorów ośrodków kultury którzy ich uczą. „Spiskie Zwyki”, mają ogromną wartość w pielęgnowaniu i zachowaniu tradycji i to jest najważniejsze”.
Sobotnie i niedzielne zmagania oceniała komisja w składzie: Aleksandra Szurmiak – Bogucka – etnomuzykolog, Michalina Wojtas – choreograf, Jadwiga Adamczyk – muzyk, przedstawiciel Małopolskiego Centrum Kultury ,,Sokół” w Nowym Sączu i Benedykt Kafel – etnograf, przedstawiciel Małopolskiego Centrum Kultury ,,Sokół” w Nowym Sączu
Komisja Artystyczna oceniająca 61 wystepów, wśród których było 20 instrumentalistów – skrzypków (w tym 11 dzieci, 6 młodzieży, 3 dorosłych), 15 śpiewaków (w tym 9 dzieci, 4 młodzieży, 2 dorosłych), 4 grup śpiewaczych (w tym 3 dzieci, 1 młodzieży), 18 gawędziarzy ( w tym 14 dzieci, 4 młodzieży) oraz 3 w kategorii mistrz-uczeń gry na skrzypcach i 1 w kategorii mistrz-uczeń śpiew, z terenu gmin: Bukowina Tatrzańska, Łapsze Niżne i Nowy Targ, odbywających się 4 lutego 2017r. podczas XXVII ,,Spiskich Zwyków”, postanowiła przyznać miejsca:
W konkursie solistów skrzypków:
Kategoria dziecięca:
Dwa równorzędne I miejsca – Marcin Bednar z Frydmana oraz Zuzanna Pietraszek z Krempach.
Trzy równorzędne II miejsca – Karol Knurowski z Dursztyna, Michał Brzyzek z Krempach, Gabriela Sołtys z Jurgowa.
Dwa równorzędne III miejsca – Emilia Brzyzek z Krempach, Filip Młynarczyk z Jurgowa.
Cztery wyróżnienia dla: Natalii Bogacz z Kacwina, Patryka Dydy z Kacwina, Karola Kuchty z Kacwina oraz Andrzeja Krupy z Jurgowa
Kategoria młodzieżowa:
I miejsce – Andrzej Milaniak z Niedzicy.
II miejsce – Jakub Ferko z Frydmana.
Trzy równorzędne III miejsca – Maksymilian Tażyk z Frydmana, Dominik Kikla z Czarnej Góry, Bartłomiej Wacław z Czarnej Góry,
oraz wyróżnienie Martyny Sołtys z Jurgowa.
Kategoria dorosłych:
Dwa równorzędne I miejsca – Grzegorz Kowalczyk z Łapsz Niżnych, Sylwester Fic z Łapsz Niżnych.
II miejsce – Patryk Kaczmarczyk z Trybsza.
W konkursie śpiewaków solistów:
Kategoria dziecięca:
Dwa równorzędne I miejsca – Ewa Wojtanek z Jurgowa, Karolina Bizub z Czarnej Góry.
II miejsce – Justyna Bogacz z Kacwina.
Trzy równorzędne III miejsca – Marta Sowa z Dursztyna, Arkadiusz Bednar z Frydmana, Zofia Bednar z Frydmana.
Trzy wyróżnienia dla: Emilii Sowa z Łapsz Niżnych, Pauliny Ganczar z Frydmana, Zofii Wacław z Czarnej Góry.
Kategoria młodzieżowa:
I miejsce – Łukasz Bryja z Łapsz Niżnych.
II miejsce – Julita Kapołka z Łapsz Niżnych, .
Dwa równorzędne III miejsca – Agnieszka Rusnak z Jurgowa, Julia Molitorys z Kacwina.
Kategoria dorosłych:
I miejsce – Judyta Ptak z Jurgowa.
II miejsce – Paulina Drążek z Niedzicy.
W konkursie grup śpiewaczych:
W kategorii dziecięcej:
I miejsca nie przyznano.
II miejsce – grupa śpiewacza z Jurgowa (Gabriela Rusnak, Zofia Wojtas)
Dwa równorzędne III miejsca – grupa śpiewacza z Dursztyna (Karolina Surma, Anna Sowa, Aleksandra Waradzyn, Julia Hornik, Marta Sowa), grupa śpiewacza z Krempach (Anna Sobolak, Wiktoria Sobolak).
W kategorii młodzieżowej:
I miejsce – grupa śpiewacza z Łapsz Wyżnych (Dawid Sołtys, Mateusz Sołtys, Piotr Sołtys, Karol Krzysik, Anna Krzysik, Julia Biegun, Aneta Gryglak, Katarzyna Brawiak)
W kategorii dorosłej:
W konkursie gawęd:
W kategorii dziecięcej:
Trzy równorzędne I miejsca – Anna Szpernoga z Kacwina, Marcel Miśkowicz z Trybsza, Krzysztof Stanek z Łapsz Niżnych.
Trzy równorzędne II miejsca – Szymon Wolski z Jurgowa, Karol Pojedyniec z Łapsz Niżnych, Bartłomiej Budz z Trybsza.
Sześć równorzędnych III miejsc – Emilia Szczechowicz z Łapsz Wyżnych, Natalia Bryja z Łapsz Niżnych, Gabriela Turkot z Trybsza, Marek Plewa z Frydmana, Eliza Dudas z Frydmana, Martyna Ganczar z Frydmana.
Dwa wyróżnienia dla Zbigniewa Kuruca z Łapszanki oraz Jadwigi Juras z Kacwina.
W kategorii młodzieżowej:
I miejsce – Anna Radecka z Kacwina.
Dwa równorzędne II miejsca – Patryk Sowa z Dursztyna, Aleksandra Domijan z Frydmana.
III miejsce – Kamila Jandura z Frydmana.
W konkursie gry na skrzypcach w kategorii mistrz – uczeń:
Dwa równorzędne I miejsca – Leszek Szewczyk – mistrz, uczniowie: Karol Knurowski, Szymon Sołtys, Aleksandra Sołtys, Michał Zygmund oraz Dominika Wnęk – mistrz, uczeń: Marcin Bednar.
Wyróżnienie dla Pauliny Gryglak – mistrz, uczniowie: Alicja Gryglak, Natalia Starostowicz.
W konkursie śpiew w kategorii mistrz – uczeń:
I miejsce – Maria Wnęk – mistrz, uczeń: Dominika Wnęk.
Do ogólnopolskiego konkursu Gawędziarzy, Instrumentalistów, Śpiewaków, Drużbów i Starostów weselnych ,,Sabałowe Bajania” w Bukowinie Tatrzańskiej Komisja wytypowała następujące osoby: W konkursie skrzypków z kategorii dziecięcej: Marcin Bednar z Frydmana oraz Zuzanna Pietraszek z Krempach.W kategorii młodzieżowej: Andrzej Milaniak z Niedzicy.
W kategorii dorosłych: Grzegorz Kowalczyk z Łapsz Niżnych oraz Sylwester Fic z Łapsz Niżnych.
W konkursie śpiewaków solistów z kategorii dziecięcej: Ewa Wojtanek z Jurgowa, Karolina Bizub z Czarnej Góry. W kategorii młodzieżowej: Łukasz Bryja z Łapsz Niżnych.W kategorii dorosłych: Judyta Ptak z Jurgowa.
W konkursie grup śpiewaczych w kategorii młodzieżowej: grupę śpiewaczą z Łapsz Wyżnych (Dawid Sołtys, Mateusz Sołtys, Piotr Sołtys, Karol Krzysik, Anna Krzysik, Julia Biegun, Aneta Gryglak, Katarzyna Brawiak).
W konkursie gawędziarzy z kategorii dziecięcej: Anna Szpernoga z Kacwina, Marcel Miśkowicz z Trybsza, Krzysztof Stanek z Łapsz Niżnych. W kategorii młodzieżowej: Anna Radecka z Kacwina.
Komisja Artystyczna po obejrzeniu 17 zespołów regionalnych, w tym 9 dziecięcych, 2 młodzieżowych i 6 w kategorii dorosłych, podczas XXVII „Śpiskich Zwyków” w dniu 5 lutego 2017r. przyznała następujące miejsca i nagrody pieniężne za najlepsze walory zawarte w prezentowanych programach:
Kategoria dziecięca:
Dwa równorzędne I miejsca i nagrody pieniężne w wysokości 500,00 zł otrzymują:
– Zespół „ Trybskie Dzieci” z Trybsza,
– Zespół „Mali Toniecnici” z Krempach.
Trzy równorzędne II miejsca i nagrody pieniężne w wysokości 400,00 zł otrzymują:
– Zespół „Dunajec” z Niedzicy,
– Zespół „Honaj” z Dursztyna,
– Zespół „Małe Jedlicki” z Łapsz Wyżnych.
Trzy równorzędne III miejsca i nagrody pieniężne w wysokości 300,00 zł otrzymują:
– Zespół „Frydmanianie” z Frydmana,
– Zespół „Łapsańskie Fijołecki” z Łapsz Wyżnych,
– Zespół „Ciardasie” z Czarnej Góry.
Wyróżnienie i nagrodę pieniężną w wysokości 150,00 zł otrzymuje zespół „Bystry Potok” z Kacwina
Kategoria młodzieżowa:
I miejsce i nagrodę pieniężną w wysokości 700,00 zł otrzymuje:
– Zespół „Czardasz” z Niedzicy.
II miejsce i nagrodę pieniężną w wysokości 600,00 zł otrzymuje:
– Zespół „Bystry Potok” z Kacwina.
Kategoria dorosła:
Dwa równorzędne I miejsca i nagrody pieniężne w wysokości 800,00 zł otrzymują:
– Zespół „Hajduki” z Łapsz Wyżnych,
– Zespół „Podhale – grupa spiska z Jurgowa”.
Trzy równorzędne II miejsca i nagrody pieniężne w wysokości 700,00 zł otrzymują:
– Zespół „Honaj” z Dursztyna,
– Zespół „Bystry Potok” z Kacwina,
– Zespół „ Zielony Jawor” z Krempach.
III miejsce i nagrodę pieniężną w wysokości 600,00 zł otrzymuje:
– Zespół „Frydmanianie” z Frydmana.
Nagrody pieniężne o łącznej wartości 2 000,00 zł ufundowane zostały przez Małopolskie Centrum Kultury „Sokół” w Nowym Sączu. Fundatorem pozostałych nagród jest Gminny Ośrodek Kultury w Łapszach Niżnych z siedzibą w Niedzicy.
Na Karpacki Festiwal Dziecięcych Zespołów Regionalnych w Rabce-Zdroju komisja kwalifikuje zespół „Trybskie Dzieci” z Trybsza z programem „Druciorz”.
Na Małopolski Konkurs Obrzędów, Obyczajów i Zwyczajów Ludowych – Pogórzańskie Gody komisja kwalifikuje zespół „Podhale – grupa spiska z Jurgowa” z programem „Ogrywanie mojek w Jurgowie”.
Komisja stwierdza, że poziom tegorocznego konkursu stał na bardzo dobrym poziomie. Prezentowane programy odtwarzały zwyczaje i obrzędy zakorzenione w kulturze spiskiej. Zachęcamy do większej ilości zabaw ruchowych ze śpiewem i do zróżnicowania ruchu tanecznego zgodnie z wiekiem i możliwościami dzieci. Apelujemy o wykorzystywanie tradycyjnych, oryginalnych instrumentów pastuszych w programach dziecięcych.
Na szczególne wyróżnienie zasługują tegoroczni konferansjerzy w osobach: Danuty Milaniak i Adama Świętego, którym gratulujemy debiutu.
o./ mgr. Adam Święty – Gmina Łapsze Niżne
-
Dzisiaj mija 100 lat od urodzin błogosławionego ks. Józefa Stanka
W dniu dzisiejszym parafia pw. św. Kwiryna w Łapszach Niżnych obchodziła setną rocznicę od urodzin bł. ks. Józefa Stanka.
Ksiądz Józef Stanek urodził się 4 grudnia 1916 roku w Łapszach Niżnych w diecezji krakowskiej. Szkołę średnią ukończył w Wadowicach, na Kopcu. Po maturze wstąpił do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (Księża Pallotyni). Tam odbył nowicjat oraz studia seminaryjne. Święcenia kapłańskie otrzymał 7 kwietnia 1941 roku. Dnia 13 kwietnia udało mu się odprawić Mszę Świętą prymicyjną w swojej rodzinnej miejscowości.Zaraz po święceniach rozpoczął studia specjalistyczne na Tajnym Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. W dniu wybuchu Powstania Warszawskiego, tj. 1 sierpnia 1944 roku, znajdował się w Warszawie, w Zakładzie Sióstr Rodziny Maryi na Koszykach, gdzie pracował jako duszpasterz i kapelan szpitala.
W drugiej połowie sierpnia 1944 roku przełożeni skierowali go do pracy kapelańskiej i duszpasterskiej w Zgrupowaniu Armii Krajowej „Kryska”, działającym na odcinku czerniakowskiego Powiśla.
Ksiądz Józef przybrał pseudonim „Rudy”. Z miejsca rozpoczął szeroką i wszechstronną pracę duszpasterza i kapelana. Przede wszystkim odprawiał Msze polowe i spowiadał. Odwiedzał często polowe szpitale, niosąc duchową pomoc i nadzieję walczącym i rannym. Nosił rannych, docierając do najbardziej wysuniętych pozycji powstańczych. Pomagał walczącym żołnierzom i ludności cywilnej odkopywać zasypanych. Wielu rannych uratował od niechybnej śmierci, zwłaszcza w ostatnich dniach powstania na Czerniakowskim Przyczółku. Podnosił też na duchu załamanych mieszkańców i – mimo niebezpieczeństw – wygłaszał do nich Słowo Boże. Chociaż miał możliwość uratowania swego życia, przeprawiając się pontonem na drugi brzeg Wisły, nie skorzystał z niej. Chciał dzielić los żołnierzy i ludności cywilnej, która została na lewym brzegu rzeki.
W dniu 23 września 1944 roku ksiądz „Rudy” dostał się w ręce SS. Bity, popychany przez hitlerowskich siepaczy, został odprowadzony pod szubienicę. W ostatnich chwilach okazał wielkie męstwo i heroiczną odwagę. Spod szubienicy błogosławił przechodzących żołnierzy i ludność cywilną. Hitlerowcy właśnie tędy pędzili ich do niewoli i obozów zagłady, aby im pokazać – jak mówili – „głównego bandytę powstania”.
Ksiądz Józef ściągnął na siebie nienawiść Niemców, między innymi za to, że polecił powstańcom, na własną odpowiedzialność, zniszczyć broń. Chciał ich w ten sposób uratować, gdyż hitlerowcy niemal każdego uzbrojonego Polaka natychmiast rozstrzeliwali. Nie chciał także, aby broń dostała się w ręce hitlerowców i służyła zabijaniu Polaków.
Zginął, bestialsko zamordowany – przez powieszenie – w dniu 23 września 1944 roku. Cierpienie, którym były naznaczone pierwsze chwile jego życia, stało się też jego udziałem w ostatnich godzinach, można powiedzieć, w godzinie jego męczeńskiej śmierci.
Ufamy, że ksiądz Józef Stanek otrzymał już od Boga obfitą nagrodę za swoje życie. Mamy też nadzieję, że dla wielu stanie się wzorem umiłowania do końca Boga i Ojczyzny.
Aktu beatyfikacji ks. Józefa Stanka dokonał Ojciec Św. Jan Paweł II, w ramach wyniesienia na ołtarze 108 polskich Męczenników za wiarę, dnia 13 czerwca 1999 r. w Warszawie.
foto ks. Józefa Stanka – archiwum Parafii pw. św. Kwiryna w Łapszach Niżnych
Zdjęcia z obchodów setnej rocznicy – Julian Kowalczyk -
XLVII Zjazd Związku Podhalan: Jan Budz i Julian Kowalczyk odznaczeni Krzyżem Zasługi
W roku bieżącym (2016) obchodzono jubileusz 25-lecia gazety „Na Spiszu”, której wydawcą jest Związek Polskiego Spisza (ZPS). Związek założony w mieszkaniu Jadwigi Plucińskiej-Piksy w Krakowie w 1990 roku w zeszłym roku obchodził swoje 25-lecie. Nawiązuje do tradycji Związku Górali Spisza i Orawy założonego w 1930 roku, a też zarówno w zakopiańskiego Związku Górali (1904) jak i Związku Podhalan, w którego szeregach byli i są także zasłużeni działacze spiscy. Sama gazeta „Na Spiszu” nawiązuje swoim charakterem co najmniej do trzech wzorców: założonej w 1913 roku Gazety Podhalańskiej, Gazety Podhala i do Podhalanki, a także do Podhalanina.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy z dnia 21 października 2016 roku za działalność społeczną Srebrnym Krzyżem Zasługi odznaczeni zostali :
- Jan Budz – Prezes Zarządu Głównego Związku Polskiego Spisza (ZPS),
- Julian Kowalczyk – Redaktor Naczelny Gazety „Na Spiszu”, wiceprezes ZPS i ZP,
Okazją do wręczenia odznaczeń był 47 Nadzwyczajny Zjazd Związku Podhalan odbywający się w Ludźmierzu w dniu 27 listopada 2016 roku. Oboje działacze spiscy są zarazem członkami Związku Podhalan, a ich sylwetki przed oficjalnym otwarciem zgromadzonym delegatom zjazdu i gościom przestawił Andrzej Skupień, Prezes Zarządu Głównego Związku Podhalan (sylwetki odznaczonych w załączeniu). Następnie Wicewojewoda Małopolski Piotr Ćwik odznaczył zasłużonych, kierując wobec nich i zgromadzenia wiele ciepłych słów, życząc zarazem owocnych obrad uczestnikom Zjazdu. Jan Budz i Julian Kowalczyk podziękowali Panu Wojewodzie, stwierdzając że przyjmują to odznaczenie jako wyróżnienie nie tyle dla siebie co dla całego Polskiego Spisza. Wyrazili też radość i wdzięczność wobec środowiska Związku Podhalan, że ta wzruszająca ceremonia odbywa się w Ludźmierzu, co jest wyrazem wieloletniej współpracy w duchu zrozumienia jakże bliskiego sobie Podhala i Spisza, a także pozostałych regionów góralskich. Sprawy Podhala, Orawy i innych regionów poruszane są w gazecie „Na Spiszu”, zaś prawy Spisza, a nawet gazeta „Na Spiszu” zamieszczana jest na stronie internetowej Związku Podhalan. Julian Kowalczyk, jako że jest również wiceprezesem Zarządu Głównego Związku Podhalan w Polsce, i jako delegat z oddziału spiskiego ZP, został wybrany na przewodniczącego 47. nadzwyczajnego Zjazdu Podhalan, a obok niego w prezydium zasiedli jako wiceprzewodniczący Władysław Motyka (o/Górali Żywieckich) i sekretarz Marta Zagórska (o.Szaflary). Działaczy podhalańskich zgromadziły trzy ważne sprawy: problem edukacji regionalnej w szkołach, zamysł przybliżenia postaci Władysława Orkana i konieczność zmian w Statucie Związku.
Po trudnych dyskusjach nad sprawami proceduralnymi zmieniono regulamin Zjazdu i odłożono zmiany statutu, nad którymi pochyli się ponownie specjalnie powołana 11-osobowa Komisja ZP. W trakcie zjazdu głos zabierało wielu znakomitych mówców. W części merytorycznej niezwykle cenne były wystąpienia; prof. Anny Mlekodaj o wychowaniu regionalnym, prof. Bolesława Farona o Władysławie Orkanie, o jego wskazaniach dla synów Podhala i pani kustosz Jadwigi Zapała, która zapraszała do „Orkanówki” w Porębie Wielkiej opowiadając zarazem o życiu Władysława Orkana oraz jego matki. Ważkie słowa o tradycji i dniu codziennym, a także o manowcach na które może zejść kultura góralska usłyszeć można z ust autorytetu jakim jest Józef Staszel Honorowy Członek Związku Podhalan z Nowego Targu. W drugiej części Zjazdu zaprezentowano kolejne regiony góralskie; Zagórza, Orawy i Podhala. Przypomnijmy, że na poprzednim zjeździe zaprezentowali się górale z Beskidu Śląskiego, Spisza i Łącka. Jest to kontynuacja inicjatywy dr Stanisławy Trebuni-Staszel pt. „Jedność w różnorodności. Tradycje kulturowe polskiej góralszczyzny”.
JAN BUDZ syn Wojciecha i Stefanii z d. Wilk z wykształcenia prawnik, zawodowo
przedsiębiorca; Żonaty , troje dzieci. Pochodzi z rodziny chłopskiej, która od wieków mieszka na Spiszu (1655), ale swoje korzenie ma na Podhalu. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej nr 2 w Czarnej Górze, a następnie do Liceum Ogólnokształcącego im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu. Jako student UJ angażował się w prace duszpasterstwa akademickiego w Krakowie i był uczestnikiem studenckich akcji antyreżimowych 1977-1980, a następniecwspółorganizator NSZZ „Solidarność” w GS Bukowina (1981). Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim pracownik, wiceprezes 1984-1990, a następnie prezes Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Bukowinie Tatrzańskiej, a także dla zachowania potencjału gospodarczego autor projektu przekształcenia spółdzielni w spółkę prawa handlowego w 2009 roku, z którego czerpie wzór wiele spółdzielni w Polsce. Obecnie jest to GS Bukowina Tatrzańska Sp. z o.o., której nadal jest prezesem zarządu. Pomysłodawca szeregu przedsięwzięć gospodarczych na Spiszu i Podhalu, w tym z zakresie agroturystyki, współinicjator budowy stacji paliw w Białce Tatrzańskiej i stacji narciarskich „Koziniec” w Czarnej Górze i „Hawrań” w Jurgowie. Radny powiatowy – Rady Powiatu Tatrzańskiego od 2006 przez dwie kadencje wiceprzewodniczący Rady Powiatu. Wykazywał się postawą niezależną i stał po stronie zwalczających patologie społeczne, w tym sprzeciwiał się m.in. działaniom zmierzającym do sprzedaży kolei linowych w Tatrach (PKL S.A.). Członek: Związku Podhalan od 1984 (O/Bukowina Tatrzańska), Sekretarz Zarządu Głównego Związku Polskiego Spisza 1996-2002, a następnie prezes ZPS od 2002 do nadal, Członek zespołu redakcyjnego i autor szeregu ideowych artykułów w gazecie „Na Spiszu”. Aktywny patriota i uczestnik akcji mających na celu ochronę miejsc pamięci o ludziach walczących o polskość Spisza, propagator współdziałania góralskich regionów w Karpatach pod przewodnictwem Związku Podhalan, dla którego regionalizm jest lokalną formą polskiego patriotyzmu. Inicjator i organizator wielu wspólnych przedsięwzięć z Polonią Węgierską, zwłaszcza polskich górali z Derenku k. Miszkolca, ich kontaktów z samorządami lokalnymi Spisza i Podhala (Pienin). Pomysłodawca budowy Krzyża Milenijnego na Czarnej Górze (2000 rok) na wzór Krzyża na Giewoncie, pod którym co roku palone są watry w Zesłanie Ducha Świętego z nawiązaniem do pierwszej pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II do Ojczyny. Przewodniczący Komitetu Kościelnego powołanego do rozbudowy kościoła p.w. Trójcy Świętej w Czarnej Górze i członek rady parafialnej w Jurgowie(1998-2001). Sekretarz Rady Dom Ludowy – Spółdzielnia Kulturalno – Oświatowa im. Franciszka Ćwiżewicza w Bukowinie Tatrzańskiej od 2009 roku, wiceprezes w spółce Tatrzańska Fala od 1994- nadal. Przez dwie kadencje członek Rady Euroregionu „Tatry” i aktywny uczestnik współpracy polsko-słowackiej na płaszczyźnie samorządowej (1994-2002). Członek Rady Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem od 2014 roku. Aktywny uczestnik i propagator pilotażowego programu Leader + ; Członek rady decyzyjnej LGD Stowarzyszenie Rozwoju Spisza i Okolicy, a od 2015 roku wiceprzewodniczący rady LGD Spisza i Podhala, orędownik bliskiej współpracy Spisza z Podhalem, Pieninami i Gorcami, a także z Orawą, Żywiecczyzną i Zaolziem. Sekretarz Rady Nadzorczej Tatrzańskiego Banku Spółdzielczego w Bukowinie Tatrzańskiej od 1994, członek rady nadzorczej Małopolskiego Banku Regionalnego SA. w Krakowie zrzeszającego banki spółdzielcze, a następnie jej przewodniczący. Aktywny uczestnik procesu organizacji Banku Polskiej Spółdzielczości SA. w Warszawie (BPS), a następnie z ramienia spółdzielczego zrzeszenia członek rady nadzorczej Banku Gospodarki Żywnościowej SA. w Warszawie (BGŻ).Odznaczenia: Brązowy Krzyż Zasługi, odznaki „Za zasługi dla spółdzielczości”. Zainteresowania/hobby: polityka, historia powszechna i regionalna, fotografia, turystyka górska, kultura regionalna, gwara, zwyczaje, proza i poezja regionalna oraz promocja regionu.
Miejsce zamieszkania: Czarna Góra na Spiszu.
KOWALCZYK JULIAN, JÓZEF – syn Władysława i Ludmiły z d. Stanek
uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Łapszach Niżnych i do Liceum Ogólnokształcącego w Krościenku. Absolwent historii i etnografii Uniwersytetu Jagiellońskiego, regionalista, redaktor lokalnych pism, prezes regionalnych stowarzyszeń, emerytowany nauczyciel i dyrektor szkoły im. Bł. Ks. Józefa Stanka , żonaty, trójka dzieci. Członek i przedstawiciel zarządu towarzystw społeczno-kulturalnych: Związku Podhalan (członek od 1979r., w Zarządzie Głównym od 1993r., od 2014 po raz kolejny wiceprezesem ZP), Związku Polskiego Spisza (pierwszy prezes ZPS, członek Prezydium), od 2005r. do nadal -prezes lokalnej grupy działania – Stowarzyszenie Rozwoju Spisza i Okolicy (od 2015r – LGD Spisz-Podhale). Od pierwszego wydania redaktor naczelny pism regionalnych: „Na Spiszu” (od 1991) i „Podhalanin” (od 2003r.). W bieżącym roku przypada jubileusz 25-lecia „Na Spiszu” Autor artykułów w: „Na Spiszu”, „Podhalaninie”, „Gazetce Parafialnej Łapsz Niżnych”, „Gazecie Krakowskiej”, „Dzienniku Polskim”, „Halach i Dziedzinach” oraz publikacji książkowych: Jan Pluciński. Niestrudzony Budziciel (Nowy Targ 1991), Czcigodny sługa Boży ks. Józef Stanek (Nowy Targ 1994), Akcja plebiscytowa na Spiszu i Orawie 1919-1920 w świetle różnych źródeł i opracowań (Nowy Targ 1992, II wyd. 1995), Oświata na Spiszu w dwudziestoleciu międzywojennym (Kraków 1995), Idom casy za casami (Nowy Targ 2004), redaktor wydania tekstów naukowych z konferencji na temat „Górale w walce o niepodległość Polski” (Nowy Targ 2009r), współautor międzynarodowej pozycji naukowej na temat dziejów i współczesności Spisza – „Terra Scepusiensis”, współautor i redaktor zbiorowych publikacji o Spiszu: Zbiór pieśni ludowych Zamagurza Spiskiego (Łapsze Niżne 2007), Tańce polskiego Spisza (Nowy Targ 2010), Gry i zabawy na Spiszu (Łapsze Niżne-Nowy Targ 2013), Z dziejów Łapsz. 700-lecie przybycia Zakonu Bożogrobców na Zamagurze Spiskie (Łapsze Niżne 2013), Tradycyjny strój ludowy na Spiszu ( Nowy Targ 2014), Słownik gwarowy mieszkańców Derenku i ich potomków ( derenczańsko-spisko- polsko-węgierski) (Miszkolc, Węgry 2014)Współorganizator letniego corocznego (lipiec) przeglądu spiskiego folkloru pod zamkiem niedzickim „Śpisko watra”. Organizator i współorganizator wielu szkolnych i ogólnospiskich konkursów regionalnych, m.in. konkurs wiedzy o Spiszu, konkurs regionalny im. bł. Ks. Józefa Stanka, konkurs na najładniejszą spiską szopkę „Betlejymek”. W latach 1988-2012 nauczyciel, od 1996 – dyrektor szkoły. Radny Powiatu Nowotarskiego w latach 1998-2002 i 2006-2010. Uhonorowany za pracę pedagogiczną i kulturalną: nagrodą dyrektora szkoły (1993) i nagrodą wójta gminy Łapsze Niżne (2001r., 2002r. i 2003r., 2005r., 2007r., 2009r.)
Odznaczenia: odznaka „Zasłużony dla kultury podhalańskiej”, odznaka „Zasłużony dla Związku Podhalan”, Dyplom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasłużony za szczególne zasługi dla dziecięcego ruchu folklorystycznego (2006r.), Medal Powiatu Nowotarskiego „Zasłużony dla Podhala” (2016r), Brązowy krzyż zasługi nadany przez Prezydenta RP (2011r.).
-
Konkurs wiedzy o Spiszu (Wyniki,Galeria)
W dniu 18 listopada br. odbył się XXXII Konkurs Wiedzy o Spiszu,gospodarzem konkursu była Szkoła Podstawowa im. św.Jana Pawła II w Kacwinie która w zwyciężyła w ubiegłym roku. Jak zwyczaj nakazuje, szkoła która wygra konkurs automatycznie jest gospodarzem następnego.
W konkursie wzięli udział przedstawiciele 14 szkół podstawowych którzy walczyli z zagadnieniami o Spiszu oraz przedstawiciele 3 gimnazjów którzy mieli trudniejsze zadanie i oprócz wiedzy o Spiszu musieli wykazać się jeszcze wiedzą o Podhalu. Konkurs był podzielony na część recytatorską oraz na test z wiedzy.
Zwycięzcą okazała się drużyna uczniów z Dursztyna i zgodnie z tradycją, przyszłoroczny XXXIII konkurs wiedzy o Spiszu odbędzie się właśne w Dursztynie.
Poniżej ogólne wyniki i galeria.
Indywidualnie – szkoły podstawowe:
Anna Sowa – Dursztyn – 52,5 pkt.
Maria Kaczmarczyk – Krempachy – 47 pkt.
Marek Ślazyk – Dursztyn- 46,5 pkt.Konkurs Wiedzy o Spiszu – szkoły podstawowe:
Dursztyn – 142 pkt.
Krempachy – 128 pkt.
Czarna Góra nr 2 – 121 pkt.Indywidualnie – gimnazja:
Urszula Kawa – Frydman
Aleksandra Nowak – Łapsze Niżne
Marta Jurgowska – Frydman
Zdjęcia: Jan Budz, Julian KowalczykKonkurs Wiedzy o Spiszu i Podhalu – gimnazja:
Frydman – 127 pkt.
Łapsze Niżne – 121,5 pkt.
Krempachy – 86,5 pkt.Foto./ Jan Budz oraz Julian Kowalczyk
o./ obróbka zdjęć/ Marcin Pająk
-
Dzień Zaduszny (Galeria)
Dzisiaj Dzień Zaduszny czyli Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, łączący się z uroczystościami Wszystkich Świętych, w sposób niewymuszony odpowiednio nastraja – pisze o tym nasz przyjaciel Ryszard Remiszewski na portalu regionpodhale
Warto też zobaczyć foto-relację z cmentarzy tatrzańskiej części Spisza po linkiem :
http://24tp.pl/n/35537
o./Jan BudzDusicki
Radujóm sie dus.icki
Bo dzisiok świyntyk si.ćkik
A jutro dziyń zodusny
Kościół nie bedzie pusty
Zdrowaśki ku niebu polecóm.uOzlygo się głos zwónu
wywołuje ku Panu
Rynkóm znak krz.iza dajóm
Tak sie z Bogiym witajóm
Przed ółtorzym miyśce mo kozdy.Ksióndz cito wypominki
Lecóm imion iskierki
Nie tak downo tu zyli
Ale sie pominyli
Matka Bosko rynke podaje.Fnet stanyli ta s.ićka
Kie se zbyrknół ministrant
I choć ludzie nie wiedzóm
Za plecami im siedzóm
Pokolynia całe rzyndami.A kie sie juz odprawi
Lygajóm tak jak spali
uOc.i otwarte majóm
na rodzine cekajóm
Na sićkik, co miyli im byli.Wiecne odpoc.iwanie
Leci w niebo błaganie
I choć smutek na sercu
Migo w kwiotkók kobiercu
Nadzieja, co nigdy nie gaśnie.– Jan Budz Czarna Góra 2004-11-01
foto./ Jan Budz -Cmentarz w Czarnej Górze -
Śpisko jesiyń (Galeria)
Śpisko jesiyń,
prziryftuje nos do zimy,
w złote kolory,
prziodzieje śpiskie dziedziny.Zwierzynta do zimy,
ryftuwać sie bedom,
bociany zaś,
do ciepłyf krajóf polecom.Liście na drzewaf,
kolory zmiyniajom,
piyknego uroku,
śpiskiyj jesiyni dodajom.Wiater dzewami kołyse,
tardze liście z gałynzi,
lecom ony na ziym,
w rytmie wietrznyj piosynki.Chłopi po drzewo,
do lasa jadom,
Baby zaś koło izbecek,
liście grabić bedom.Tak nom jesiyń przeminie,
drzewa gołe zostawi,
zima przidzie,
ze śniygiym zaś trza be sie tropić.
– Marcin Pająk
