Ostatni weekend festiwalowy to już była prawdziwa eksplozja muzycznych wrażeń. Słuchacze zostali przeniesieni w czasy króla Jana III i na dwór Wazów. Ale po kolei.
26 sierpnia w kościele we Frydmanie wystąpił zespół Yełdyryn po kierunkiem Pawła Iwaszkiewicza, który przygotował program pn. Muzyka na dworze króla Jana III, ukazując repertuar kapeli janczarskiej. Kapela ta stanowi próbę rekonstrukcji zespołu działającego na polskim dworze królewskim w XVII wieku. Korespondencja dyplomatyczna przechowywana w archiwach tureckich świadczy o istnieniu orkiestr janczarskich w Polsce już w XV wieku, jednakże dopiero w epoce saskiej zostają one dokładnie opisane, a ich działalność wszechstronnie udokumentowana. Muzycy grali na instrumentach po dziś dzień wykorzystywanych w wojskowych kapelach tureckich; były to: szałamaje, stroikowe instrumenty dęte o przenikliwym brzmieniu oraz cała gama instrumentów perkusyjnych: wielki bęben, kotły, talerze oraz sistrum. Kapele janczarskie były jednak wykorzystywane nie tylko w muzyce wojskowej, ale też reprezentacyjnej, a nawet uczestniczyły w uroczystościach kościelnych, jak na przykład procesje na Boże Ciało. Na repertuar wieczoru we Frydmanie złożyły się kompozycje orientalne i europejskie ułożone na przemian, ukazując bogactwo brzmieniowe i stylistyczne różnych kultur muzycznych. Gratką było wysłuchanie kilka lat temu odkrytych w Rostocku tańców polskich Georga Philippa Telemanna. Taki skład brzmiał zupełnie fantastycznie wykonując muzykę o wybitnie polskim charakterze. Brawom nie było końca, zespół wykonał bis entuzjastycznie oklaskiwany.
Finał festiwalu zawitał ponownie w Niedzicy. W tym pięknym wnętrzu zespół Scepus Baroque wykonał muzykę związaną z działalnością Włochów na służbie u króla Zygmunta III Wazy. Kierownikiem artystycznym tego programu był Andrzej Zawisza, który prowadził zespół od pozytywu. Bogaty artystyczny mecenat króla doskonale uwidocznił się w prezentowanych utworach wykonanych przez muzyków świetnie orientujących się w interpretacji muzyki dawnej. Usłyszeliśmy kompozycje niezwykle kunsztowne, wielogłosowe i polichóralne, nie brakowało jednakże muzycznych perełek skomponowanych na nieco mniejszą obsadę. Cały program był świetnie przemyślany i skonstruowany, a zagrany na finał potężny, dwunastogłosowy motet „Iubilate Deo” był wspaniałym ukoronowaniem nie tylko tego wieczoru, ale i całego festiwalu. Zespół złożony z dopełniających się grup o zróżnicowanym brzmieniu: wokalnej, smyczkowej (skrzypce i gamby) oraz konsortu puzonów zabrzmiał wyjątkowo barwnie i z niezwykła głębią. Grupa wokalna wlała w tę muzykę wiele emocji. Trudno było o bardziej uroczyste i artystycznie satysfakcjonujące zakończenie tej edycji festiwalu.
Prowadzący oprowadzanie po kościele przed koncertem we Frydmanie Piotr Wojtaszek przypomniał sentencję umieszczoną przy św. Cecylii, zdobiącej parapet chóru muzycznego w kościele: „sztuki umrą wraz z ginącym światem, w niebie pozostanie zaś tylko muzyka”. Słuchaczom szóstej edycji festiwalu, przychodzącym na siedem bardzo stylistycznie zróżnicowanych koncertów pozostaną na pewno pięknie muzyczne wspomnienia koncertów, które mogłyby być odebrane jako przedsionek nieba…
Przed finałem w kościele odbyła się promocja książki Ludwiki Włodek „Cztery sztandary, jeden adres. Historie ze Spisza”, które w zamku w Niedzicy poprowadził wraz z autorką Rafał Monita. Na spotkanie przybyła liczna grupa fascynatów Spisza. Było to ciekawe uzupełnienie oferty festiwalowej o lekturę książki o nie zawsze znanych i oczywistych dziejach tego pięknego zakątka na pograniczu polsko-słowackim.
VI festiwal Barok na Spiszu 2017 przeszedł już do historii. Każdy z tegorocznych koncertów wprowadzał nas w inny świat barokowego theatrum, każdy prezentował inną estetykę. Łącznikiem były wspaniałe interpretacje i piękne oddanie emocji, które udzielały się słuchaczom, zasłuchanym w muzykę nie na co dzień dostępną. Po takie wartości warto przyjeżdżać na Spisz. Tutaj można zobaczyć i usłyszeć sztukę!
Organizatorem festiwalu jest Fundacja Kulturalny Szlak, mecenasami ZEW Niedzica SA i Pieniński Bank Spółdzielczy. Festiwal jest dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwo Małopolskie. Odbywa się także dzięki wsparciu gminy Łapsze Niżne i Bukowina Tatrzańska oraz partnerów Jurgów Ski, Kotelnica Białczańska, SHS Muzeum Zamek w Niedzicy, Orle Gniazdo w Sromowcach Wyżnych. Patronat honorowy nad festiwalem objęli Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, marszałek Małopolski Jacek Krupa, wójtowie gmin Łapsze Niżne Jakub Jamróz oraz Bukowina Tatrzańska Stanisław Łukaszczyk. Dyrektorem artystycznym jest Katarzyna Wiwer.
o./ Rafał MONITA | Oficyna Artystyczna Astraia
